De kaart van Doetecomius: 2e staat

click op de afbeelding om in te zoomen

click op de afbeelding om in te zoomen

Omschrijving  : Kaart van de Zijpe van Doetecomius (van Deutecom); 2e staat 
Titel 1       : Zypae
Titel 2       : Afcontrafeijtinge van t'Landt van den Zijpe : bedyckt inden jaere 1597, 
                begrijpende binnen den ring zijner dijcken (lanck zijnde 5475 roeden,
                streckende van den Pettemer dijck bij de Laij, tot aen-den ouden Vrieschen
                Zeedijck bij oosten de Keijns) de nombre van 9060 morgens, tot 600 roeden
                de morgen, ende de roede van 12 voeten / Baptista Doetecomius sculp. Anno 1600 

Landmeter     : Gerrit Dirksz Langedijk (1560/61 - 1624) (gebaseerd op??)
Tekenaar      : 
Graveur       : Baptista Doetecomius (Baptista van Deutecom ; ?? - 1611)
Drukker       : Cornelis Claesz (c. 1551-1609) ??
Uitgever      : 
Atlas         : 
Staat         : 2e staat (voor de eerste staat zie elders op deze website) 

Afmetingen    : - hout: 60.5 x 48.5 x 0.9 cm
                - kaart zelf: ca. 59 x 46.5 cm
Schaal        : 
Schaalstok    : 
Orientatie    : noorden links (linkslinksbeneden)
Datering      : ca. 1630 (vanwege inpoldering Wieringerwaard en uitgebreide intekening Callantsoog)
Druktechniek  : kopergravure (1 kaart)
Kleur         : 
Achterkant    : 
Decoratie     : 

Vindplaats    : - Haarlem, Rijksarchief Noord-Holland (A(492.631.285)7^II)

Literatuur    : - 1986: J. Belonje, Cartografie van de Zijpe, extra uitgave Zijper Historie Bladen 1986,
                        p. 10
                - 1981: M. (Marijke) Donkersloot-De Vrij, Topografische kaarten van Nederland
                        vóór 1750, p. 67/68 (no. 97) 
                - 1961: J. Westenberg, Oude kaarten en de geschiedenis van de kop van Noord-Holland, p. 53 
                - 1927: J. Belonje, Zeven attestaties van landmeters, betreffende de Zijpsche Dijken,
                        De Navorscher, jrg. 76, p. 52+53
                - 1918: F.C. Wieder, Merkwaardigheden, nr. 171, p. 688. 


Opmerkingen   : - Geplakt op hout en zwaar vernist en verbruind. In zeer slechte staat. Delen van kaart
                  ontbreken geheel.
                - Enige bekende exemplaar.   
                - Vermelding achterop de kaart: Genie 's-Gravenhage 1857, blz 248   
                - Enkele verschillen (soms moeilijk waarneembaar) met de eerste staat van deze kaart:   
                  > Wieringerwaard is ingepolderd (na 1611)
                  > Callantsoog is uitgebreid ingetekend (de eerste kaart van de Zijpe waar het dorp
                    duidelijk weergegeven is!)
                  > Getekend is: Dyck van 't Oochmer gat
                  > Het wapen (leeuw met zwaan) rechtsboven ontbreekt
                  > Schaalstok rechtsonder ontbreekt
                  > Het lijkt er op dat op deze kaart voor het eerst de Droomer (1614) is ingetekend 
                    (en 'De Lay' is droogelegd)
                  > Bebouwing lijkt aangepast
                    Bc heeft bebouwing
                    Bebouwing Bd uitgebreider
                    In C alle kavels bebouwd


Beschrijvingen:
===============
1986: J. Belonje
----------------
Mogelijk dat onderstaande tekst op deze staat van de Doetecomius kaart van toepassing is:
In de notulen nu van 6 april 1630 werd opgenomen: "Is noch verstaen en geresolveert dat
Dirck Gerritsz. Langedijck sall copieren de Sypse caert opt pertinentst soo wel hem doendelijck is
en daer voor genieten de somne van (oningevuld gelaten !). Vermeld zij wellicht ten overvloede dat
deze Dirck Langedijck eveneens een landmeter was en een zoon van de eerder genoemde Gerrit, die in
zijn vak zijn vader zeker evenaarde.

1981: M. Donkersloot-de Vrij
----------------------------
In 1716 verklaren de landmeters Nicolaas Blijdenzin en G. Hengevelt dat bovenbeschreven kaart
in 1618 aangevuld door A. Metius, op bepaalde punten nauwkeuriger is dan alle andere kaarten
die zij van de bedijking van de Zijpe hebben gezien. Welke kaart van Metius zij bedoelen is
onbekend. 

1961: J. Westenberg
-------------------
Latere afdrukken zijn bijgewerkt en tonen de Dromerdijk van 1614 (vgl. Conrad, 1864, p.15).

1927: J. Belonje
----------------
De laatste attestatie, uitgebracht door de twee Alkmaarsche landmeters N. Blijdenzin en G. Hengeveld
is belangwekkend in verband met de daarin voorkomende mededeeling over de Zijpsche kaart van
Baptista Doetecomius (zie Dr. Wieder "Gedenkwaardigheden" no. 171), door Anthonis Adriaensz. Metius 
in 1618 verbeterd.   Zij vormt daarvan a.h.w. een verklaring.
Waarschijnlijk werd de artestatie afgegeven om den toe











 
Enkele details uit deze kaart van Doetecomius








Callantsoog uitgebreid ingetekend









Meer bebouwing rond St. Maartensbrug



















 Zijper Museum,
 Schagerweg 97, Postbus 5, 1750 AA Schagerbrug


 WWW: http://www.zijpermuseum.nl/


 Laatste wijziging: 8 juni 2008


 Informatie:
 info@zijpermuseum.nl